هواشناسی و آب و هوای گرگان | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده

آب و هوای گرگان چگونه است؟

شهرستان گرگان در استان گلستان قرار دارد و از نظر اقلیمی تحت تأثیر شرایط جغرافیایی نیمه‌مرطوب معتدل با تابستان‌های گرم و مرطوب و زمستان‌های معتدل و بارانی قرار گرفته است. رشته‌کوه البرز در جنوب، دریای خزر در شمال غرب (حدود ۷۰ کیلومتر فاصله) و دشت ترکمن صحرا در شمال، سه عامل اصلی شکل‌گیری آب و هوای گرگان هستند. گرگان دارای چهار فصل مشخص است: بهار معتدل و سرسبز، تابستان گرم و شرجی، پاییز رنگارنگ و بارانی، و زمستان نسبتاً سرد و مرطوب. میانگین دمای سالانه گرگان حدود ۱۷ درجه سانتی‌گراد و میانگین بارش سالانه حدود ۵۵۰ میلی‌متر است که آن را از رشت (۱۳۵۰) کمتر اما از تهران (۲۳۰) و ساری (۷۸۰) در رده متوسط قرار می‌دهد. رطوبت نسبی نسبتاً بالا (۶۰ تا ۸۰ درصد) و هوای شرجی در تابستان از ویژگی‌های گرگان است.

اقلیم شهرستان گرگان

اقلیم شهرستان گرگان بر اساس طبقه‌بندی‌های رایج اقلیمی (کوپن و دمارتن) در گروه دریایی معتدل با تابستان‌های گرم و بدون فصل خشک شدید (Cfa) قرار می‌گیرد، هرچند به دلیل فاصله از دریا، خشکی نسبی بیشتری نسبت به رشت دارد. ارتفاع از سطح دریا (حدود ۱۳۰ متر در مرکز شهر تا ۳۰۰ متر در جنوب)، نزدیکی نسبی به دریای خزر (منبع رطوبت)، وجود رشته‌کوه البرز (به عنوان مانع هوای خشک کویری) و وزش بادهای شمالی و شمال غربی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر شرایط آب و هوایی گرگان هستند. بارش مناسب (عمدتاً در پاییز و زمستان)، رطوبت نسبی متوسط تا بالا، اختلاف دمای معتدل بین شب و روز (۶ تا ۱۰ درجه) و هوای شرجی در تابستان از ویژگی‌های اقلیم گرگان است.

آب و هوای گرگان در فصل بهار

بهار گرگان از اوایل فروردین شروع می‌شود و تا پایان خرداد ادامه دارد. این فصل بسیار مطبوع، سرسبز و پرگل است و طبیعت اطراف به اوج زیبایی می‌رسد.

• فروردین: هوای خنک تا ملایم (دمای روز ۱۴ تا ۱۸ درجه، شب‌ها ۶ تا ۹ درجه). بارش‌های خوب (متوسط ۵۵ میلی‌متر) – باران‌های نسبتاً مکرر و گاهی رعد و برق. جنگل‌های هیرکانی (ناهارخوران، زیارت) و دشت‌های ترکمن صحرا سبز و پرطراوت.

• اردیبهشت: دمای روز ۱۸ تا ۲۴ درجه، شب‌های خنک ۱۰ تا ۱۳ درجه. بارش کاهش می‌یابد (متوسط ۴۵ میلی‌متر) ولی هوا مطبوع است. بهترین زمان برای گردش در جنگل‌های گرگان، پارک ملی گلستان و آبشار کبودوال.

• خرداد: گرم شدن هوا (روزها ۲۵ تا ۳۰ درجه)، شب‌ها ۱۴ تا ۱۸ درجه. بارش کم (متوسط ۳۵ میلی‌متر). رطوبت به تدریج افزایش می‌یابد و شرجی خفیف شروع می‌شود. نکته: اردیبهشت و اوایل خرداد ایده‌آل‌ترین زمان سفر به گرگان است. از اواخر خرداد گرمای شرجی آغاز می‌شود.

آب و هوای گرگان در تابستان

تابستان گرگان (تیر تا شهریور) گرم و مرطوب (شرجی) است، اما به دلیل ارتفاع نسبتاً کم و نزدیکی به دریا، رطوبت زیاد و گرما آزاردهنده است. شب‌ها نسبتاً خنک‌تر از روز است ولی همچنان مرطوب.

• تیر و مرداد: گرم‌ترین ماه‌ها با میانگین بیشینه روزانه ۳۲ تا ۳۴ درجه (حداکثر مطلق تا ۴۰ درجه). شب‌ها ۲۱ تا ۲۴ درجه – شب‌ها نیز گرم و مرطوب. رطوبت نسبی بین ۶۵ تا ۸۰ درصد – عرق کردن زیاد، احساس چسبندگی و خستگی. بارش کم (متوسط ۲۰ تا ۳۰ میلی‌متر) ولی گاهی باران‌های ناگهانی و رگباری همراه با رعد و برق.

• شهریور: دمای روز کاهش تدریجی (۲۹ تا ۳۲ درجه)، شب‌ها ۱۸ تا ۲۲ درجه. رطوبت کمی کاهش می‌یابد. بارش افزایش می‌یابد (متوسط ۴۰ میلی‌متر). توصیه: تابستان گرگان برای کسانی که رطوبت را تحمل نمی‌کنند آزاردهنده است. اگر سفر می‌کنید، صبح زود یا عصرها اقدام کنید، از کولر گازی استفاده کنید، لباس نخی و خنک بپوشید و آب فراوان بنوشید. خنکی نسیم دریای خزر در فواصل نزدیک (بندر ترکمن، گمیشان) قابل لمس است.

آب و هوای گرگان در پاییز

پاییز (مهر تا آذر) در گرگان فصل باران‌های رنگارنگ است. هوا به تدریج خنک می‌شود و برگ‌های جنگل‌های هیرکانی به زردی و نارنجی می‌گرایند.

• مهر: دمای روز ۲۲ تا ۲۷ درجه، شب‌های خنک ۱۲ تا ۱۶ درجه. بارش افزایش می‌یابد (متوسط ۴۵ میلی‌متر). هوای نسبتاً مطبوع ولی رطوبت همچنان بالاست.

• آبان: کاهش محسوس دما (روزها ۱۵ تا ۲۰ درجه، شب‌ها ۷ تا ۱۱ درجه). بارش سنگین (متوسط ۶۰ میلی‌متر) – پرباران‌ترین ماه پاییز. مه صبحگاهی رایج است.

• آذر: سرد شدن هوا (روزها ۱۰ تا ۱۵ درجه، شب‌ها ۳ تا ۷ درجه). بارش همچنان قابل توجه (متوسط ۵۵ میلی‌متر). احتمال بارش برف خفیف در ارتفاعات جنوبی (ناهارخوران، زیارت) ولی در خود شهر نادر است. نکته: نیمه اول پاییز (مهر و نیمه آبان) برای سفر خوب است. آبان و آذر بارانی‌تر هستند – چتر و لباس ضدآب ضروری است.

آب و هوای گرگان در زمستان

زمستان (دی تا اسفند) گرگان معتدل، مرطوب و بارانی است. برف در خود شهر نادر و سبک است و سرمای شدید وجود ندارد.

• دی و بهمن: سردترین ماه‌ها. میانگین بیشینه روزانه ۱۰ تا ۱۲ درجه، میانگین کمینه شبانه ۲ تا ۵ درجه (گاهی تا صفر درجه در حومه). بارش متوسط ماهانه ۴۰ تا ۵۰ میلی‌متر – عمدتاً باران و گاهی برف خفیف (هر چند سال یکبار). یخبندان شبانه نادر. مه و ابر نسبتاً شایع.

• اسفند: بتدریج گرمتر (روزها ۱۲ تا ۱۶ درجه)، شب‌ها ۴ تا ۷ درجه. بارش کاهش می‌یابد (متوسط ۴۵ میلی‌متر). اواخر اسفند هوا برای نوروز معتدل و مطبوع می‌شود. توصیه: زمستان گرگان سرد نیست اما مرطوب و بارانی است. لباس گرم ضدآب، چکمه و چتر همراه داشته باشید. جاده‌های کوهستانی جنوب (گرگان – شاهرود) در روزهای برفی لغزنده است.

بهترین زمان سفر به گرگان از نظر آب و هوا

بهترین زمان سفر به شهرستان گرگان فصل بهار (اردیبهشت و اوایل خرداد) و فصل پاییز (مهر و نیمه اول آبان) است. در این دوره شرایط دمایی مطلوب (۱۸ تا ۲۵ درجه)، بارش در حد معقول، طبیعت سرسبز (در بهار) و رنگارنگ (در پاییز) و آلودگی هوا در پایین‌ترین سطح قرار دارد. اوایل تابستان (خرداد) نیز قابل قبول است اما شرجی شروع می‌شود. از سفر در تیر و مرداد (شرجی شدید) و آبان و آذر (باران سنگین) خودداری کنید، مگر آنکه با باران کنار بیایید. زمستان برای کسانی که هوای خنک و بارانی را دوست دارند مناسب است.

میانگین دما و بارش در گرگان (ایستگاه هواشناسی گرگان – فرودگاه، داده‌های ۳۰ ساله)

توجه: دمای شبانه به طور میانگین ۶ تا ۱۰ درجه کمتر از دمای روز است. بارش در مناطق کوهپایه‌ای جنوب گرگان (ناهارخوران، زیارت، پارک ملی گلستان) تا ۴۰ درصد بیشتر از مرکز شهر است. بارش برف در خود گرگان هر چند سال یکبار و سبک است.

گرم‌ترین ماه سال در گرگان

گرم‌ترین ماه سال در گرگان تیرماه است (مرداد بسیار نزدیک). میانگین بیشینه دما در این ماه به ۳۲ درجه و میانگین کمینه به ۲۲ درجه می‌رسد. حداکثر دمای ثبت‌شده در تاریخ هواشناسی گرگان ۴۰ درجه بوده است. رطوبت نسبی بین ۶۵ تا ۸۰ درصد باعث می‌شود «دمای محسوس» به بالای ۳۸ درجه برسد و هوا شرجی و آزاردهنده باشد. نکته: در تیر و مرداد، از کولر گازی استفاده کنید، آب فراوان بنوشید، از فعالیت سنگین در فضای باز بین ساعت ۱۱ تا ۱۷ خودداری کنید. بهتر است به مناطق خنک‌تر کوهپایه‌ای (ناهارخوران) یا ساحل دریای خزر پناه ببرید.

سردترین ماه سال در گرگان

سردترین ماه سال در گرگان دیماه است. میانگین کمینه دمای شبانه به ۲ درجه و میانگین بیشینه روزانه به ۱۰ درجه می‌رسد. حداقل دمای ثبت‌شده در ایستگاه هواشناسی گرگان منفی ۶ درجه بوده است. یخبندان شبانه نادر (چند روز در سال) و برف در خود شهر هر چند سال یکبار می‌بارد و معمولاً سریع آب می‌شود. توصیه: در دی و بهمن لباس گرم (پالتو، کلاه، دستکش) کافی است؛ نگران سرمای شدید نباشید. اما باران و مه سرد می‌توانند ناخوشایند باشند – لباس ضدآب ضروری است.

میزان بارندگی سالانه در گرگان

میانگین بارندگی سالانه در ایستگاه هواشناسی گرگان حدود ۵۵۰ میلی‌متر است که گرگان را در زمره مناطق نیمه‌مرطوب و پربارش‌تر از تهران و اصفهان، اما کمتر از رشت و ساری قرار می‌دهد. بیشترین بارش‌ها در ماه‌های آبان (۶۰ میلی‌متر)، آذر (۵۵ میلی‌متر)، فروردین (۵۵ میلی‌متر) و اسفند (۴۵ میلی‌متر) رخ می‌دهد. کمترین بارش مربوط به ماه‌های تیر و مرداد (۲۵ تا ۳۰ میلی‌متر). حدود ۵ درصد بارش‌ها به صورت برف (فقط در ارتفاعات اطراف) است. بارش‌های پاییزی و زمستانی گاهی باعث آبگرفتگی معابر و طغیان رودخانه‌ها می‌شود – هشدارها را جدی بگیرید.

ارتفاع گرگان از سطح دریا و تأثیر آن بر آب و هوا

میانگین ارتفاع شهرستان گرگان حدود ۱۳۰ متر از سطح دریاست، ولی در نقاط مختلف متفاوت است:

• شمال گرگان (به سمت ترکمن صحرا و بندر ترکمن): حدود ۲۰ تا ۵۰ متر.

• مرکز شهر (میدان ولیعصر، خیابان امام خمینی): حدود ۱۳۰ متر.

• جنوب گرگان (ناهارخوران، زیارت، شصت‌کلاته): از ۱۵۰ متر تا ۶۰۰ متر و بیشتر.

ارتفاع نسبتاً کم گرگان (۱۳۰ متر) و نزدیکی به دریای خزر (حدود ۷۰ کیلومتر) باعث نفوذ رطوبت و شکل‌گیری هوای شرجی در تابستان می‌شود. همچنین کوهپایه‌های جنوبی گرگان به دلیل افزایش ارتفاع، خنک‌تر و پربارش‌تر هستند. هر ۱۰۰ متر افزایش ارتفاع، دما را حدود ۰.۶ درجه کاهش می‌دهد.

وضعیت باد در گرگان

گرگان تحت تأثیر دو الگوی اصلی باد قرار دارد:

1. بادهای شمالی و شمال غربی (باد غالب): از سمت دریای خزر و دشت ترکمن صحرا می‌وزند. در تابستان مرطوب و نسبتاً خنک (کمکی به کاهش گرما)، در زمستان سرد و مرطوب. سرعت متوسط ۸ تا ۱۴ کیلومتر بر ساعت.

2. بادهای جنوبی (باد کوهستان): گاهی از سمت البرز می‌وزند، خشک‌تر و گرم‌تر. در بهار و پاییز همراه با بارش نیستند.

3. نسیم‌های محلی: به دلیل توپوگرافی کوهستان و دشت، نسیم‌های دره‌ای و کوهستانی در طول روز تغییر جهت می‌دهند.

میانگین سرعت باد سالانه گرگان حدود ۱۱ کیلومتر بر ساعت است – بادها عموماً ملایم. پر بادترین ماه خرداد و کم بادترین ماه آذر می‌باشد. نکته: طوفان‌های شدید بادی در گرگان نادر است، اما گاهی بادهای ۳۰ کیلومتر بر ساعتی همراه با بارش رخ می‌دهد.

سوالات متداول درباره آب و هوای گرگان

آب و هوای گرگان امروز چگونه است؟

برای اطلاع از وضعیت لحظه‌ای دما، رطوبت، باد و شاخص آلودگی، به بخش بالای صفحه (پویا) مراجعه کنید. آنجا هر ۳ ساعت از API معتبر به‌روزرسانی می‌شود. در این بخش ثابت، میانگین‌های بلندمدت ارائه شده است.

بهترین فصل سفر به گرگان کدام است؟

بهار (اردیبهشت و اوایل خرداد) – هوای معتدل (۲۰ تا ۲۸ درجه)، بارش متوسط، طبیعت کوهستانی و جنگلی فوق‌العاده سبز. پاییز (مهر) نیز معتدل است.

آیا گرگان تابستان‌های شرجی دارد؟

بله، تیر و مرداد گرم و مرطوب (رطوبت ۶۵ تا ۸۰ درصد). هوا شرجی و عرق‌ریز است. اگر رطوبت را تحمل نمی‌کنید، تابستان سفر نکنید.

آیا گرگان زمستان‌های سردی دارد؟

نه، زمستان معتدل است. روزها ۸ تا ۱۲ درجه، شب‌ها ۲ تا ۵ درجه. برف در خود شهر نادر است. باران و مه شایع است. لباس گرم و ضدآب کافی است.

میانگین بارش سالانه گرگان چقدر است؟

حدود ۵۵۰ میلی‌متر – کمتر از رشت (۱۳۵۰) و ساری (۷۸۰) اما بیشتر از تهران (۲۳۰). پرباران‌ترین ماه‌ها آبان (۶۰ میلی‌متر)، آذر (۵۵) و فروردین (۵۵) هستند.

گرم‌ترین ماه سال در گرگان کدام است؟

تیرماه با میانگین بیشینه ۳۲ درجه و حداکثر مطلق ۴۰ درجه، همراه با رطوبت ۷۰ درصد – شرجی شدید.

آیا گرگان گرد و غبار (ریزگرد) دارد؟

به ندرت. رطوبت نسبتاً بالا و بارش مانع از گرد و غبار می‌شود. گاهی بادهای شمال غربی گرد و غبار خفیف از ترکمن صحرا می‌آورند، اما شدید نیست. کیفیت هوای گرگان عموماً خوب یا قابل قبول است.

چرا گرگان نسبت به رشت بارش کمتری دارد؟

به دلیل فاصله بیشتر از دریای خزر (۷۰ کیلومتر در مقابل ۳۰ کیلومتر رشت) و قرارگیری در سمت شرق البرز که رطوبت کمتری دریافت می‌کند. رشته‌کوه البرز در غرب (گیلان) مرتفع‌تر و نزدیک‌تر به دریا است و رطوبت بیشتری به دام می‌اندازد.

آیا در گرگان مه شایع است؟

بله، به خصوص در صبح‌های پاییز و زمستان. مه گاهی دید افقی را به کمتر از ۲۰۰ متر می‌رساند. در چنین روزهایی با احتیاط رانندگی کنید، چراغ‌های خودرو را روشن کنید.

برای باغداران و کشاورزان گرگان (پنبه، گندم، مرکبات، باغات): بهترین زمان سمپاشی و آبیاری؟

سمپاشی را در روزهای بدون باد و بدون بارش پیش‌بینی شده انجام دهید. به دلیل رطوبت نسبتاً بالا، بیماری‌های قارچی در باغات مرکبات و درختان جنگلی شایع است – پس از باران حتماً از قارچ‌کش استفاده کنید. بهترین زمان سمپاشی صبح زود (ساعت ۶ تا ۸) یا عصر (ساعت ۱۷ تا ۱۹). آبیاری: در تابستان به دلیل شرجی، گیاهان تعرق بالایی دارند – آبیاری قطره‌ای یا شبانه توصیه می‌شود. از آبیاری قبل از بارش سنگین خودداری کنید.

جاده گرگان – شاهرود (آزاد راه و جاده قدیم) در پاییز و زمستان چگونه است؟

جاده قدیم (گرگان – شاهرود از طریق جنگل گلستان) در پاییز و زمستان لغزنده، مه‌آلود و گاهی همراه با برف در گردنه‌ها (گردنه ۸۰۰ متری و گردنه توشن). آزادراه گرگان – شاهرود وضعیت بهتری دارد اما مه و لغزندگی وجود دارد. در روزهای بارانی و مه‌آلود با احتیاط رانندگی کنید، زنجیر چرخ همراه داشته باشید.

---

نکته پایانی: تمام اعداد و ارقام این صفحه بر اساس آمار ۳۰ ساله سازمان هواشناسی کشور (ایستگاه هواشناسی گرگان – فرودگاه بین‌المللی گرگان) است. برای شرایط لحظه‌ای و هشدارهای فوری (سیل، آبگرفتگی، مه غلیظ، باران شدید، شرجی شدید)، حتماً به بخش پویای بالای صفحه مراجعه کنید. ایران‌گاه هوای گرگان را دارد.