ریشه نام؛ از خورشید و ماه تا خرامه
بر اساس روایت‌های محلی، نام این شهر از ترکیب دو واژه «خور» (خورشید) و «مه» (ماه) گرفته شده است. «خورمه» در گذر زمان به «خرامه» تبدیل شد؛ نامی که گویا پیوندی جاودانه میان روشنایی روز و شب را در دل خود جای داده است.
تاریخچه؛ سفری به اعماق ۲۵۰۰ سال تاریخ
خرامه و منطقه کربال، ریشه در تاریخ ۲۵۰۰ ساله ایران دارند و به سال ۵۰۰ پیش از میلاد بازمی‌گردند. منابع تاریخی معتبری همچون «فارسنامه ابن بلخی»، «نزهت القلوب»، «المسالک و الممالک» و «تاریخ ابن خلدون» هر یک به شکوه این دیار اشاره کرده‌اند.
ابن حوقل، جهانگرد قرن چهارم هجری، رود خرامه (کر) را قابل کشتیرانی توصیف کرده است. ابن بلخی نیز از این رود به عنوان رودی عاصی یاد می‌کند که با شش بند تاریخی (امیر، فیض‌آباد، تیلکان، موان، حسن‌آباد و جهان‌آباد) مهار می‌شده و سرانجام به دریاچه بختگان می‌ریخته است.
یکی از جذاب‌ترین روایت‌های تاریخی خرامه، پناه بردن کالیجار (وزیر امیر منصور) به قلعه این شهر برای فرار از تاراج ترکان است. این قلعه که تا چند سال پیش محل زندگی ده‌ها خانواده بود، اکنون تنها تلی از خاک رُس بر جای مانده است.
آتشکده چهارطاقی گبران
در ۵۰۰ متری مغرب خرامه، بنایی از دوران ساسانیان خودنمایی می‌کند: آتشکده‌ای که محلی‌ها آن را «چهارطاقی گبران» می‌نامند. معماری گنبد و کاربندی این بنا شباهت زیادی به آتشکده بهرام دارد و یادآور شکوه ایران باستان است.
بندهای تاریخی و کاروانسرای دیودان
در دوران دیلمیان، عضدالدوله به بازسازی بندهای ساسانی در مسیر رود کربال پرداخت. بند امیر یکی از این آثار است. در دوره سلجوقیان نیز بند قصار یا فیض‌آباد به دست اتابک چاولی ترمیم شد و «فخرستان» نام گرفت.
کاروانسرای «خانه کت» یا «دیو دان» در نزدیکی دریاچه بختگان، یادگاری از معماری سلجوقی است. این کاروانسرا در مسیر تاریخی جنوب به مرکز (کرمان به شیراز، تهران و اصفهان) قرار داشت و در جنگ جهانی دوم نیز انگلیسی‌ها از آن برای لشکرکشی استفاده می‌کردند. متأسفانه این بنای ارزشمند امروز در حال نابودی است.
سنگ‌قبرهای عارفان خرامه
کشف سنگ‌قبرهایی با خطوط ثلث و کوفی در مرکز باغ‌های خرامه، روایت‌گر زندگی عارفانی در سده‌های ۶ تا ۸ هجری است. یکی از این سنگ‌ها متعلق به شیخ غیاث ابن ابی جعفر بن طیب است که با سوره نور و آیه‌الکرسی مزین شده است.
حمام کهنه و باغ خان
صفویان با ساختن پل‌هایی بر روی رود کر و احداث حمام کهنه (همزمان با حمام گنجعلی خان کرمان)، ردپای خود را در خرامه به جا گذاشتند. در کنار این حمام، باغ مصفای «باغ خان» با وسعت ۱۲ هکتار احداث شد که امروزه تنها سروهای بلند و صلیبی‌شکل آن باقی مانده است. بیش از یک‌سوم این درختان در حال خشک شدن هستند.
حصار و عمارت نصیرالملک
نصیرالملک، از رجال نامدار فارس، حصاری به بلندی ۷ متر و درازای ۲۰۵۰ متر دور شهر کشید که چهار دروازه (کربالی، قبله‌ای، کرمانی و باغی) داشت. عمارتی نیز برای رتق و فتق امور مردم ساخته شد که امروزه ویران شده و جای خود را به ساختمان‌های مسکونی داده است.
جمعیت و اقتصاد؛ آینده‌ای روشن
بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت خرامه ۱۸,۴۷۷ نفر است. اما آنچه این شهر را متمایز می‌کند، پتانسیل اقتصادی بالای آن است:
- صنایع فولاد و گندله‌سازی در محور خرامه به سروستان، آینده این شهر را روشن کرده‌اند.
- کارخانه سیمان خرامه در محور خرامه-شیراز با پیشرفت عالی در حال بهره‌برداری است.
- معادن غنی بنتونیت، کائولن و کربنات کلسیم رسوبی و کارخانه آجر نسوز معدن تنگ قیر (گروه معدنی شاینا دامان زاگراس) در حال راه‌اندازی هستند.
- شهرک نمایشگاهی کامیون‌داران در مجاورت جاده فولاد خرامه نیز در دست پیگیری است.
بانک‌ها و شعب بانکی خرامه
بر اساس دادههای ایرانگاه، ۵ شعبه از ۵ بانک در شهرستان خرامه فعال است که ۱ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز است.
فهرست شعب بانک‌ها در خرامه
- شعب بانک ملی ایران در خرامه — ۱ شعبه، ۱ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک مسکن در خرامه — ۱ شعبه
- شعب بانک ملت در خرامه — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در خرامه — ۱ شعبه
- شعب بانک تجارت در خرامه — ۱ شعبه
بیمارستان‌های خرامه
در ایرانگاه یک بیمارستان از شهرستان خرامه ثبت شده است که ۴۲ تخت فعال دارد.
- بیمارستان جواد الائمه (ع) خرامه — عمومی، ۴۲ تخت فعال
نظرهای مخاطبان دربارهٔ خرامه
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر