جمعیت و مردم
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، آزادشهر میزبان ۴۳۷۶۰ نفر ساکن است. اما آنچه این شهر را منحصربهفرد میکند، نه عدد جمعیت، که تنوع قومی آن است. در اینجا میتوانید با اقوام طبری (مازندرانی)، سیستانی، ترکزبان، ترکمن و بلوچ همکلام شوید. هر گروه به زبان خود سخن میگوید، اما زبان محاوره رایج در کوچه و بازار، فارسی با لهجه شیرین طبری است. این شهر را بهدرستی «ایران کوچک استان گلستان» مینامند.
پیشینه
قدمت آزادشهر به اعماق تاریخ میرسد. وجود آرامگاه محمدبن زید، از حاکمان علوی که ۱۷ سال زمامداری کرد، گواه روشنی بر شکوفایی این منطقه در روزگاران کهن است. در دوره صفویه، این شهر با نام شاهفسند (شاهپسند) شناخته میشد و در وقفنامهای به تاریخ ۹۰۹ هجری قمری از آن به عنوان بخشی از حوزه «کبود جامه» یاد شده است. اما تاریخ معاصر این دیار، فراز و نشیبهای بسیاری دیده؛ از پایان صفویه تا ظهور رضاشاه، دشت شاهپسند صحنه رقابتهای خشونتبار میان ترکمنها و بومیان بود که به رکود و انحطاط انجامید. پس از انقلاب اسلامی، با تصویب مجلس، نام این شهر از شاهپسند به آزادشهر تغییر یافت تا صفحهای نو در تاریخ آن ورق بخورد.
فراوردهها
آزادشهر بهشت کشاورزی است. زمینهای حاصلخیز آن انواع محصولات را به بار مینشانند:
- مرکبات (پرتقال، نارنگی)
- آلوجات (آلو، هلو، شلیل)
- غلات (گندم، جو، برنج)
- کلزا، پنبه، زیتون
- میوههای سردسیری (گلابی، گردو، گیلاس، آلبالو)
- صیفیجات (گوجه، خیار، بادمجان، سیبزمینی)
- گل نرگس که عطرش در فصل بهار فضا را پر میکند
موقعیت
یکی از بزرگترین ویژگیهای آزادشهر، موقعیت استراتژیک آن است. این شهر در محل تلاقی مسیر ارتباطی سه شهر بزرگ گنبدکاووس، گرگان و شاهرود قرار دارد و جاده شمال به مشهد نیز از آن میگذرد. از شمال به گنبدکاووس، از غرب به گرگان (مرکز استان)، از شرق به جنگل گلستان و استان خراسان، و از جنوب به شاهرود و استان سمنان محدود میشود. همین موقعیت، از دیرباز آزادشهر را به مکانی برای سکونت و تردد تبدیل کرده است. شواهد تاریخی نشان میدهد که شاید «دروازه جرجان» که در متون کهن از آن یاد شده، اشارهای به هسته اولیه همین شهر باشد؛ جایی که محمد بن جعفر صادق، فرزند امام ششم شیعیان، در «باب جرجان» به خاک سپرده شد.